• http://webanalysis.blogspot.com/2011/12/10-conversion-optimization-posts-you.html
• http://blog.kissmetrics.com/psychology-into-conversions/

- oba traktują nt. konwersji, a uważna lektura może dać Wam wiele wskazówek jak ją poprawić. Poniżej wybrane najważniejsze punkty i dobre praktyki. Zachęcam do lektury.

Co może zabijać konwersję

(na podstawie http://webanalysis.blogspot.com/2010/08/5-things-that-could-be-hindering-your.html)

• Captcha – ochrona przed spamem jest ważna, ale może captcha sprawia także problem użytkownikom?
• Potwierdzanie danych, np. dwukrotne wpisywanie adresu e-mail – może błędy danych nie są tak częste i warto zrezygnować z potwierdzania?
• Sprawdzanie danych (walidacja) – czystość danych w bazie jest ważna, ale może ważniejsze jest, aby użytkownicy mieli jak najmniej trudności?
• Nadmiar zbieranych danych – może zabijać konwersję z oczywistych powodów.

Niektóre dobre praktyki

(http://webanalysis.blogspot.com/2011/03/underline-clickable-text-and-link.html)

• Podkreślenie linków
• Podlinkowanie obrazków

(http://webanalysis.blogspot.com/2011/03/underline-clickable-text-and-link.html)

• Czytelne wiadomości o błędach w formularzach
• I wyświetlane w widocznych dla użytkowników miejscach

(http://webanalysis.blogspot.com/2009/10/7-ways-of-handling-404-error-messages.html)

Pomysły na stronę błędu 404:

• Przekierowanie na stronę główną
• Link do strony głównej
• Odrobina humoru tak, aby „rozluźnić” użytkownika
• Linkownia na kształt mapy serwisu
• Rekomendacje produktów / artykułów
• Rekomendacje dostosowane do strony / zapytania użytkownika
• Kupon rabatowy, w ramach rekompensaty

(http://webanalysis.blogspot.com/2011/11/conversion-optimization-go-beyond-ab.html)

Jak sprawić, aby użytkownicy wracali:

• Personalizacja, czat w serwisie
• Remarketing poza serwisem
• SMS, e-mail, telefon lub list do opuszczających ścieżkę konwersji

(http://webanalysis.blogspot.com/2010/01/is-your-conversion-rate-wrong.html)

W liczeniu współczynnika konwersji należy uważnie dobrać „mianownik”.

W sklepie internetowym powinna to być liczba wizyt, ale już na stronie gdzie przykładowo konwersją jest rejestracja – liczbę wizyt należałoby zmniejszyć o wizyty użytkowników już zarejestrowanych.

(http://webanalysis.blogspot.com/2010/04/conversion-tip-making-most-of-email.html)

Każdy kontakt z użytkownikiem trzeba traktować jak szansę na konwersję. Przykładowo, mail potwierdzający zapisanie się na newsletter powinien zawierać jakąś „okazję”.

Psychologia konwersji

(na podstawie http://blog.kissmetrics.com/psychology-into-conversions/)

Poczucie przynależności (i zaangażowanie) sprawia, że łatwiej nam podejmować decyzje.

Przykładowo, aby przekonać użytkowników do konwersji – napisz na odpowiedniej stronie jak wielu innych użytkowników kupiło dany produkt / zarejestrowało się etc.

Wezwania do akcji (calls to action) powinny zawierać instrukcję co mam zrobić.

Użycie treści „pilnych” (częstych w wezwaniach do akcji) sprawia, że użytkownik czuje paraliż… Ale jeśli w odpowiednim momencie zaprezentujemy mu instrukcję jak powinien się zachować – nie ma już wyjścia. Może odczuwać niepewność, strach, ale będę działał, bo dostał wskazówki jak.

Personalizacja to potężna broń – szczególnie w stosunku do powracających klientów.

Najprostszym przykładem jest prezent bez okazji, parę dni (tygodni) po pierwszym zakupie. Efektem u klienta będzie utwierdzenie się w przekonaniu, że pierwszy zakup był dobrym wyborem – klient poczuje się komfortowo, co zwiększa prawdopodobieństwo kolejnych zakupów.

Kotwice cenowe mogą wydawać się głupie, ale mogą też… zwiększać sprzedaż.

Przykład – prenumerata The Economist:

1 scenariusz: online – 59 dol. (wybrana przez 68% osób), wersja papierowa – 125 dol. (32 %). Sprzedaż (na 100 osób): 8 012 dol.

2 scenariusz: online – 59 dol. (16%), papier – 125 dol. (0%), papier i online – 125 dol. (84%). Sprzedaż: 11 444 dol.

W drugim scenariuszu ludzie porównywali 2 i 3 opcję, a skoro tak – oczywistym było, że w wybiorą 3. Tak samo, jak obecność środkowej opcji, ważna jest cena pierwszej opcji. Jeśli będzie ona za niska, istnieje ryzyko, że ludzie będą wybierali opcję najtańszą.

I to na dzisiaj tyle. Miłego myślenia nad zwiększaniem współczynników! :-)

Materiał to 3 płytki DVD (5-6 h) nagrane podczas Search Marketing Day, konferencji która odbyła się w czerwcu tego roku, w Poznaniu. Szkolenie podzielone było na 3 części:

• Tomasz Frontczak wprowadził uczestników w system reklamowy Facebook Ads.
• Jacek Gadzinowski mówił o komunikacji na Facebook-u (i ogólnie w Internecie), w tym o strategiach prowadzenia fan page-a.
• Piotr Maruszewski omówił system Facebook Premium Ads.

Na końcu materiału znalazł się też panel dyskusyjny, w którym oprócz ww. uczestniczył Maciej Budzich.

Facebook Ads

Pierwsza część przeznaczona jest dla mniej doświadczonych marketerów. Są to absolutne podstawy jak przygotować i uruchomić prostą kampanię.

Z drugiej strony Tomek to wieloletni ekspert Google AdWords i ze szkolenia (o reklamach na Facebook-u) można wyłapać parę cennych (uniwersalnych) wskazówek.

Jedno co zostaje na pewno zostaje w głowie po tej części szkolenia to fakt, że Facebook daje niesamowite możliwości w zakresie dopasowania przekazu do grupy docelowej. Pomyślcie o tym dodając kolejne informacje o sobie na „Fejsie”… ;-)

Komunikacja na Facebook-u

Druga część szkolenia jest mniej techniczna, a bardziej „miękka”. Jacek opowiada o właściwym podejściu do komunikacji na Facebook-u, czy do komunikacji w ogóle w Internecie.

Jest zatem dużo dobrych rad / praktyk, popartych często przykładami, ale jednocześnie ta część szkolenia – jako najbardziej miękka – zostawiła mnie z niedosytem. Bowiem najczęściej jedyną dobrą odpowiedzią na wątpliwości (moje i uczestników szkolenia) jest: „to zależy”.

Nie zmienia to faktu, że lepiej jest posłuchać praktyka komunikacji w Internecie, niż nie! :-)

Facebook Premium Ads

Piotr był wg mnie najlepiej przygotowanym szkoleniowcem, choć jego główny temat – reklamy Premium – zarezerwowane są dla podmiotów raczej z większymi budżetami reklamowymi.

Tak, czy inaczej, w sposób bardzo klarowny zostały przedstawione za i przeciw tego typu kampanii oraz inne szczegóły techniczne.

Podsumowanie

Podsumowując, szkolenie oceniam na 4/5 i uważam, że jest warte wydania raptem 200 zł (w podstawowej „gołej” wersji).

Infografika pochodzi z bloga KISSmetrics, a dokładniej stąd: http://blog.kissmetrics.com/2011-b2b-marketing-guide/.

1. Logo (lewy górny róg) po kliknięciu powinno prowadzić do strony głównej.
2. Stopka powinna zawierać linki do najważniejszych stron serwisu (ale czasem także do tych mniej ważnych).
3. Elementy nawigacyjne powinny być w tym samym miejscu na różnych podstronach serwisu.
4. Linki powinny otwierać się w tym samym oknie; wyjątkiem są np. dokumenty PDF.
5. Bieżąca lokalizacja w serwisie powinna być wyróżniona w menu.
6. Używaj czcionek rozsądnej wielkości; stosuj elastyczne rozmiary czcionek (em lub %, nie px).
7. Czcionki bezszeryfowe są łatwiejsze do odczytania przy małych rozmiarach; czcionki szeryfowe – przy dużych.
8. Szerokość strony powinna być odpowiednia do grupy docelowej; starsi ludzie lubią niższe rozdzielczości, osoby zaawansowane – wyższe.
9. Grupuj logicznie powiązane elementy, a grupy oddzielaj od siebie widocznymi przerwami.
10. Aby wyróżnić fragmenty treści strony – używaj odpowiednich rozmiarów czcionki, kolorów i stylów.
11. Dobra wysokość linii to 1.4-1.5 em.
12. Dobra długości linii to 4o-60 znaków.
13. Używaj linków kontekstowych, umieszczonych w głównym tekście strony. Pamiętaj o linkach do stron powiązanych z bieżącą.
14. Zmieniaj kolory linków już odwiedzonych.
15. Linki powinny być podkreślone; wyjątkiem są niektóre linki nawigacyjne.
16. Ważne elementy strony nie mogą przypominać reklam.
17. Teksty na stronach powinny być zwięzłe i zoptymalizowane pod skanowanie.
18. Jeśli tło strony jest białe – tekst powinien być ciemnoszary, nie czarny.
19. Dziel długie strony – powyżej 3 ekranów – na kilka stron.
20. Nigdy nie używaj samych wielkich liter. SĄ TRUDNIEJSZE DO CZYTANIA.
21. Tekst powinien być dobrze podzielony na nagłówki – ułatwia to skanowanie.
22. W formularzach używaj widocznych przycisków.
23. Używaj standardowych elementów interfejsu. Np. nie zmieniaj standardowego paska przewijania.
24. Używaj okruszków (breadcrumbs) tak, aby wspomóc nawigowanie po serwisie.
25. Strona wyników wyszukiwania powinna zawierać wyszukiwaną frazę.
26. Stosuj krótkie i łatwe do odczytania adresy URL.
27. Wszelkie elementy graficzne, zdjęcia etc. powinny być zoptymalizowane tak, aby szybko się ładowały.
28. Publikuj świeże treści regularnie, nie od święta. Tutaj biję się w pierś… ;-)
29. Testuj serwis w popularnych przeglądarkach (IE, Firefox, Safari, Opera, Chrome).
30. Daj użytkownikom możliwość podzielenia się uwagami. Np. pozwól im komentować publikowane treści.
31. Unikaj żargonu, chyba że jest to nie do uniknięcia.
32. Formularze powinny być krótkie. Proś w nich tylko o niezbędne informacje.
33. Udostępniaj mapę serwisu w 2 wersjach – dla użytkowników i dla wyszukiwarek (XML).
34. W linkach używaj atrybutu title tak, aby dodać im więcej kontekstu.
35. Teksty linków powinny sugerować treść po kliknięciu. Link „kliknij tutaj” nie daje takiej informacji.
36. Pisz używając stylu odwróconej piramidy – zacznij od rzeczy najważniejszych, te mniej ważne umieszczaj niżej.
37. Zadbaj o użyteczność strony błędu 404, w szczególności umieść tam linki do najważniejszych części serwisu.

Tekst powstał na bazie: http://www.designinginteractive.com/design/50-tips-to-a-user-friendly-website/

Każdy z nas przechodzi kilka faz tego procesu: rozpoznanie problemu – szukanie informacji – szukanie rozwiązań alternatywnych – podjęcie decyzji – zakup – ocena czy problem został rozwiązany.

Do skomplikowanego procesu decyzyjnego dochodzi specyficzna internetowa świadomość użytkownika, której składowe to:

• Jeśli nie znajduję czegoś na stronie, to tego tam nie ma.
• Jeśli na stronie jest zbyt wiele rzeczy – każda z nich traci dla mnie ważność.
• Każde opóźnienie powoduje, że jestem zły.

Aby w takich realiach nasz serwis był skuteczny – musimy dostarczyć użytkownikom jak najlepsze treści, takie, które wpasują się idealnie w ich wymagania.

Jak dowiedzieć się, że treść strony jest optymalna, a nasz współczynnik konwersji ociera się o maksymalny możliwy?

Odpowiedzią są testy stron pod kątem optymalizacji konwersji.

Podstawy optymalizacji konwersji

Ogólna zasada, która powinna przyświecać projektantom stron mówi: Względem innych zachowuj się tak, jak się tego oczekuje od Ciebie.

Nasi użytkownicy będą zadowoleni jeśli poczują się docenieni i jeśli będą mieli poczucie, że mają kontrolę nad tym, co w danej chwili dzieje się na stronie. Zatem:

• Nie przeszkadzaj użytkownikom w realizacji ich zadania.
• Tam, gdzie się da, ułatwiaj realizację tego zadania.
• Nigdy nie zaskakuj (niemile) użytkowników.

Powinieneś testować

Testowanie stron docelowych nie jest niczym skomplikowanym. Można powiedzieć, że testowanie jest dla każdego.

Ponadto warto założyć, że nasza strona docelowa jest niedoskonała. Że każdą, nawet najbardziej wymuskaną, stronę da się jeszcze poprawić i podwyższyć współczynnik konwersji.

Do dyspozycji (w uproszczeniu) mamy 2 rodzaje testów:

Testy A/B

Testujemy np. 4 wersje strony docelowej, a każda traktowana jako odrębny byt. Na koniec testów poznamy najlepszą wersję strony, ale nie będziemy mieli pełnej wiedzy dlaczego dana wersja zwyciężyła. Innymi słowy, trudno nam będzie określić współzależności poszczególnych elementów testowanych stron.

Mimo wyżej wymienionej wady testy A/B są prostsze do przeprowadzenia.

Testy wielowymiarowe

Poszczególne elementy strony traktowane są jak zmienne, które rotujemy. Powstaje zatem bardzo dużo odmian strony docelowej. Odmiany te różnią się między sobą w bardzo małym stopniu.

Testy wielowymiarowe dają nam większą wiedzę dlaczego dana wersja wygrała, ale aby je przeprowadzić potrzebna jest duża przepustowość danych, rozumiana jako liczba wizyt i konwersji.  

Jak testować strony internetowe

Aby nadać testom konkretny wymiar sformułuj hipotezę, którą w testach będziesz konfrontować. Hipoteza może zasadzać się na eksperckiej wiedzy, na danych ze statystyk serwisu itp.

Jak traktować użytkowników

Zdefiniuj grupy użytkowników, np. wg typów osobowości. Najlepiej jeśli na stronie posiadasz odrębną ścieżkę dla każdej grupy.

W uproszczonym modelu podziel użytkowników na tych kierujących się emocjami (Serce) oraz tych działających racjonalnie (Rozum).

Zadbaj aby testy były transparentne dla użytkowników. Użytkownicy nie powinni ani przez chwilę odczuć, że w tle dzieję się analiza skuteczności strony. Technologia użyta do testowania nie może wpływać na działanie strony, np. ją spowalniać.

Jak zadbać o obiektywność testów

Zadbaj o obiektywność zbieranych danych. Testy dadzą wiarygodne wyniki, jeśli wizyty na stronie będą „świeże”. Chodzi o to, aby specyfika źródeł ruchu nie miała wpływu na to, jak zachowują się użytkownicy na stronie.

Przykładem może być mailing do bazy wewnętrznej, a więc skierowany do specyficznej grupy użytkowników, już nas znających i mających pewne nawyki na naszych stronach. Takie źródło ruchu należałoby „wyciąć” z analizy.

W porównaniach z aktualną wersją strony zadbaj o rzetelny punkt odniesienia. Chcesz mieć pewność, że wersja pierwotna osiąga określony współczynnik konwersji, do którego możesz się później bezpiecznie odwoływać.

Aby tak się stało, podczas testów kieruj na stronę pierwotną 15-25% całkowitego ruchu.

Testy dadzą pewne wyniki jeśli zadbasz o odpowiednią ilość danych. Aby oszacować czas do tego niezbędny – skorzystaj z tego kalkulatora.

Pamiętaj też o zjawisku opóźnionych konwersji. Jeśli aby kupić nasz produkt / usługę użytkownicy potrzebują więcej czasu – konwersje nie będą następować przy 1-2 wizycie na stronie. Proces decyzyjny może potrwać nawet kilka tygodni.

W takim przypadku, zanim z danych wyciągniesz jakiekolwiek wnioski, musisz je „leżakować”, tj. poczekać określoną ilość czasu od zakończenia testów, aby opóźnione konwersje mogły zostać zliczone.

Jaką wiedzę powinieneś zyskać

Ostatecznym efektem testów stron pod kątem optymalizacji konwersji jest pokazanie różnicy efektywności między wersją aktualną a wersją testowaną (czy kilkoma wersjami) oraz wyjaśnienie tej różnicy.

Dobrze jeśli testy mogą też wskazać dlaczego zdarzają się wyjścia z kluczowych dla nas stron, a więc dlaczego użytkownicy nie dokonują konwersji.

Co testować – krótka lista inspiracji

Testy stron pod kątem optymalizacji konwersji mogą przybierać różne formy, ale najczęściej testowane są następujące aspekty/elementy.

Szczegółowość informacji

Czy w naszym przypadku – przy określonym produkcie / usłudze i grupie odbiorców – lepiej sprawdzi się rozbudowana pełna informacji strona docelowa, czy może lepsza będzie prosta zredukowana strona?

Struktura, nawigacja

Jak powinna być ustrukturyzowana treść?
W jakich rolach „występują” użytkownicy na naszej stronie?
Jakie zadania realizują?
Czy listę produktów / treści na stronie docelowej poukładać wg ról, zadań, problemów użytkowników?
Jaką formę nawigacji wybrać?
Gdzie umiejscowić nawigację?

Nagłówki

Jaka jest optymalna długość (opisowość, szczegółowość) nagłówków?
Czy zawierać w nich potencjalne pytania użytkowników?
Jak komunikować się w nagłówkach – zwracać się bezpośrednio do użytkowników, czy nie?

Call to action

Jakie „medium” wybrać dla call to action?
Czy powinny to być przyciski, linki, a może kombinacja obu form?
Jaka treść call to action będzie najskuteczniejsza? Jaki wygląd?

Elementy budujące wiarygodność

Jakie elementy budujące wiarygodność powinny znaleźć się na stronie?
Czy użytkownicy potrzebują polityki prywatności?
Czy zwracają uwagę na informacje o firmie? Czy zwracają uwagę na referencje?
Czy stosować elementy budujące wiarygodność w okolicach call to action?

Formularze, koszyk

Stosować rozbudowane formularze zbierając wszelkie niezbędne dane? A może skrócić formularz na stronie docelowej, a resztę potrzebnych informacji zebrać na dalszym etapie?
Czy dzielić formularze na ekrany (kroki)?
Jak wygląda optymalna ścieżka konwersji w koszyku? Ile ma etapów?
Czy potrzebna nam rejestracja? Jeśli tak – kiedy użytkownicy powinni zakładać konto?

Dobre praktyki w optymalizacji konwersji

Poniżej znajduje się lista dobrych praktyk stosowanych przy optymalizacji konwersji. Oczywiście praktyki same w sobie stanowią kolejną listę rzeczy, które warto testować / weryfikować.

Spójność przekazu i pierwsze wrażenie

Treść na stronie docelowej powinna być spójna z prze- kazem (wabikiem), który ściągnął użytkownika na stronę.

Ważne jest pierwsze wrażenie, pierwsze 5 sekund spędzone na stronie. Zadbaj zatem o przyjemny i profesjonalny wygląd strony.

Stosuj obrazki (i inne treści wzbogacające przekaz). Warunkiem jest aby materiały wzbogacające niosły też informacje. Stosuj spokojne nienachalne kolory.

Najważniejsza treść na stronie

Jeśli to tylko możliwe, strona powinna komunikować 1 najważniejszą korzyść (Unique Selling Point) danego produktu / usługi.

Treść na stronie powinna być skonstruowana wg zasady odwróconej piramidy. Najważniejsze konkretne rzeczy powinny znaleźć się u góry strony, mniej ważne – poniżej.

Podobnie, dobrze jeśli najważniejsze treści znajdują się powyżej linii przełamania (above the fold).

Język i skuteczna komunikacja

Teksty na stronie powinny przyjmować postać prostych zdań w stronie czynnej. Komunikuj konkretne informacje, beż marketingowego bełkotu. Unikaj żargonu.

Staraj się eliminować informacje drugorzędne. Kieruj się zasadą, że „mniej znaczy więcej”.

Dostosuj komunikację do minimum 2 grup odbiorców – kierujących się emocjami (Serce) i rozsądkiem (Rozum).

• Serce: Jak to będzie jeśli skorzystam z oferty? Kto z tego korzysta? Jak was oceniają klienci? Kim jesteście? Czy mogę wam ufać?
  Jakie są zalety oferty?
• Rozum: Jak to działa? Jakie są szczegóły oferty? Jest coś małym drukiem?
  Czy macie dowody, że to działa? Dajecie gwarancję? Co w przyszłości?

Czytelność i struktura

Zadbaj o czytelność tekstów na stronie, zoptymalizuj je pod skanowanie (wzrokiem). Pogrub najważniejsze słowa, ale nie przesadź z ilością pogrubionego tekstu.

Umiejętnie stosuj nagłówki. Przeczytanie samych nagłówków powinno dać użytkownikowi większość niezbędnych informacji.

Pożądane działania użytkowników

Pokaż użytkownikowi jasną ścieżkę co ma robić w jakiej kolejności.

Call to action powinno zawierać korzyści. Dobrą formą wezwania do działania jest przycisk i link tekstowy w okolicy przycisku.

Linki powinny zawierać obiektywne krótkie wskazówki co „dostanie” użytkownik po kliknięciu.

Wiarygodność i zaufanie

Stosuj opinie, recenzje, historie klientów. Tego typu treści powinny znaleźć się możliwie wysoko i być widoczne. Koniecznie zadbaj o ich wiarygodność.

Im mniej danych pobieramy w formularzach od użytkowników – tym lepiej. Chęć pozyskania zbyt wielu informacji to dla użytkowników niemiła niespodzianka.

Więcej informacji

Zainteresowanym tematyką optymalizacji konwersji dzięki testom stron polecam książki: Google Website Optimizer. Przewodnik oraz Strona docelowa. Optymalizacja, testy, konwersja.

Pozdrawiam Was serdecznie i zachęcam do komentowania!

Pierwsza część szkolenia dotyczyła podejścia do promocji w sieci. Stąd podtytuł „Ewolucyjne podejście…”.

Druga część, z której większości nie zdołałem przekazać z powodu braku czasu, to podpowiedzi SEM / Usability.

Zgodnie z obietnicą (złożoną uczestnikom i organizatorom) publikuję całość szkolenia, ze szczególnym naciskiem na część drugą. Przygotujcie kubek kawy i… zaczynamy!

Ewolucyjne podejście do zwiększania widoczności
w sieci

Na początek zalecam trzymanie się 5 zasad:

• Nie wszystko od razu – bo choć możliwości technologiczne stale rosną, to ludzie nie przyswajają tego w tym samym tempie.
• Stosuj rozsądny miks ciężkiej pracy z innowacją – stosuj wypracowane nawyki, a od czasu do czasu „skocz w bok”, aby nabrać inspiracji.
• Przede wszystkim działaj – nie staraj się (za wszelką cenę) przewidzieć wszystkich pułapek, nie pisz skomplikowanych dokumentacji.
• Nastaw się odpowiednio do popełnianych błędów – bo „tam, gdzie drwa rąbią – tam wióry lecą”.
• Współpracuj – bo sukces w sieci w pojedynkę to co raz rzadszy scenariusz.

From Zero, czyli jak zacząć

Zakładając, że jesteś na początku procesu i albo tworzysz swój serwis od zera, albo dokonujesz znacznej przebudowy – w tej części proponuję jak zacząć, aby już na starcie zwiększyć potencjał sukcesu przedsięwzięcia.

Faza inspiracji

Obserwowanie, szukanie inspiracji najczęściej zaczynamy od konkurencji online. Nie ma w tym nic złego, natomiast nie wolno zapominać o grupie docelowej – za każdym razem jest ona bowiem ciut inna. Jeśli kopiujesz - rób to z głową i nie jota w jotę.

Znakomitą metodą jest też obserwowanie świata offline. Zdecydowana większość rozwiązań w sieci ma swoje źródło w konkretnej potrzebie ludzi istniejącej przede wszystkim w świecie offline.

Kolejnym dobrym źródłem pomysłów są eksperci i potencjalni (przyszli) użytkownicy. Spotykaj się, rozmawiaj, przeprowadź badania focusowe, poczytaj analizy eksperckie etc.

Draft projektu

Ten etap pozwoli Ci określić co dokładnie chcesz stworzyć. Polecam jak najprostszą formę, optymalnie 1-stronicowy brief i dodatkowych kilka stron informacji obrazkowej. Obrazki naprawdę pomagają dobrze zrozumieć się z resztą zespołu…

Propotypowanie

Bardzo ważny etap projektu, w którym po raz pierwszy (namacalnie) pokazujemy coś użytkownikom dając im się wypowiedzieć (i rzecz jasna poklikać).

Prototypowanie bywa kosztowne, ale z moich doświadczeń zawsze się opłaca. Po prostu – jeśli się mylić (jako projektant), to lepiej wcześniej.

Produktem tego etapu są koncepcje funkcjonalne serwisu. Wiemy już co tworzymy i jak to będzie działać.

Projekt graficzny

Wygląd serwisu jest o tyle istotny, że bardzo często – w oczach użytkowników – jest to jeden z najistotniejszych czynników oceny, przynajmniej jeśli chodzi o pierwsze wrażenie.

Dodatkowo istnieje silnie zarysowana reguła „przeniesienia” – skoro serwis wygląda (grafika) i działa (użyteczność) tak dobrze – to firma, która za tym stoi jest równie profesjonalna…

Koncepcja SEM

Obecnie absolutna podstawą – na etapie tworzenia jakiegokolwiek serwisu – jest zadbanie o widoczność w wyszukiwarkach.

Jednym z najważniejszych działań jest analiza słów kluczowych. I do tej analizy naprawdę warto się przyłożyć. Analiza na wczesnym etapie powstawania serwisu w efekcie łączy dwa światy: ludzi i maszyn.

Zrównoważone podejście pozwoli Wam stworzyć (zaplanować) treści przydatne dla Waszych użytkowników, a jednocześnie wystarczająco widoczne dla wyszukiwarek (maszyn).

To Hero, czyli jak zwiększać widoczność w sieci

Co robić?

Widoczność w sieci można osiągnąć tylko w jeden sposób – spełniając potrzeby ludzi. Najczęstszą potrzebą realizowaną w sieci jest znajdowanie (wartościowych) informacji, czy ogólnie rzecz ujmując – wartościowej treści. Zapamiętajcie to!

Gdzie?

Odpowiedź jest prosta – tam, gdzie jest ROI.

Postaraj się zapętlić swoje działania w następujący sposób:

• Wypracuj listę miejsc (serwisów, metod), które warto wypróbować w promocji Twojego serwisu.
• Działaj w wybranych miejscach – co najczęściej oznacza udział w tworzeniu treści (w tych miejscach).
• Analizuj – nie skupiaj się na zbyt wielu wskaźnikach; wypracuj te najważniejsze i miej pewność, że potrafisz z nich wnioskować.
• Odsiewaj miejsca nieefektywne.

Podpowiedzi SEM

Elementarz SEO:

• Wartościowa i wyszukiwalna treść
• Słowa kluczowe – umiejętny dobór słów oraz kierowanie na słowa kluczowe
• Wyszukiwarkowe UX – uwzględnienie specyfiki wyszukiwania
• Linki, popularność – ujęcie szerokie
• Analiza (wnioskowanie nt. ROI)

Wartościowa wyszukiwalna treść

Wartość dla użytkowników można budować na wiele sposobów. Sprawdzają się:

• Badania, raporty, analizy, omówienie rzeczy popularnych i nowych (nieznanych)
• Opinie, podpowiedzi eksperckie – ułatwiające zrozumienie czegoś nietrywialnego
• Dyskusje, najlepiej z konkluzją (ułatwiającym życie podsumowaniem)

Widoczność treści (w wyszukiwarkach) można osiągnąć praktycznie tylko w jeden sposób: publikując ją w formie tekstowej...

Internet jest ogromny. Liczba stron w sieci jest na tyle duża, że google-owa idea zaindeksowania 99% publikowanej treści to utopia w czystej postaci. (Pamiętajcie, że Google to tylko firma, z jej infrastrukturą i… rachunkami za energię.)

Podstawowa prawda jest taka, że Google radzi sobie naprawdę dobrze tylko z tekstem. I właśnie w takich uwarunkowaniach Wasza treść musi być widoczna.

Oznacza to, że:

• Jeśli to możliwe – powinniście publikować teksty.
• Jeśli treścią są obrazki – muszą mieć one odpowiednio uzupełnione teksty alternatywne (atrybuty alt znacznika img).
• Jeśli treścią jest audio/wideo – zadbajcie o odpowiednie meta informacje, rozważcie też publikowanie transkryptów.

Dodatkowo warto zainteresować się semantycznym (znaczeniowym) „dopalaniem” treści dzięki tzw. mikro formatom.

Słowa kluczowe

Badanie słów kluczowych to jedna z najistotniejszych rzeczy jakie możecie (z)robić, aby skutecznie zwiększać widoczność w sieci.

Słowa kluczowe powinny:

• Przynosić ruch
• Nie być zbyt trudne (konkurencyjne)
• Być adekwatne (do stawianych celów)
• Wartościowe (przynosić konwersje)

Metody badania słów kluczowych:

• Badanie z użytkownikami zakończone ekspercką burzą mózgów
• Baczna analiza wyników wyszukiwania, wsparcie się narzędziem Google Insights for Search
• Analiza podpowiedzi w pasku wyszukiwania
• Podglądanie wartościowych serwisów konkurencyjnych
• Narzędzie Keyword Tool External
• Testowa kampania AdWords

Kombinacja ww. metod pozwoli Wam wytypować najlepsze frazy. Oczywiście można wspierać się dedykowanymi narzędziami do badania słów kluczowych, ale już powyższe 6 metod daje zadowalające wyniki.

Jedną z najlepszych metod jest ta wymieniona w ostatnim punkcie – testowa kampania AdWords. Metoda pozwala „wyciągnąć” z wyszukiwarki realne dane, podglądnąć w jaki sposób użytkownicy wyszukują interesujących ich (i nas) treści.

Istotą metody jest takie dobranie parametrów kampanii, aby nie kosztowała ona zbyt dużo jednocześnie generując dużą liczbę wyświetleń boksów reklamowych na różnorodne słowa kluczowe. Już po 2-3 tygodniach będziemy wiedzieć, które słowa
z badanego zbioru generują ruch, a które nie.

Kierowanie na słowa kluczowe

Mając wytypowane słowa jesteśmy w połowie drogi. Wartościową wiedzę nt. najlepszych słów kluczowych trzeba wykorzystać budując (lub optymalizując) treści serwisu. Niestety nie jest to zadanie łatwe.

Podczas dopracowywania podstron serwisu pamiętajcie, że serwis to nie tylko strona główna. Strony docelowe (nawet te głęboko w strukturze) zoptymalizowane pod starannie wybrane słowa kluczowe to clue Internetu.

Więcej o optymalizacji on-site/off-site

Wyszukiwarkowe UX

Specyfiką marketingu w wyszukiwarkach jest specyficzne doświadczenie użytkownika z… samymi wyszukiwarkami. Większość z nas zaczyna od „google-owania”, z wyników wyszukiwania klikamy odpowiadający nam link i trafiamy na (z reguły) nieznaną nam stronę.

I tu najistotniejsze jest pierwsze wrażenie (doświadczenie). Statystycznie najlepsze wrażenie robią strony spełniające wysokie standardy User Experience / Usability. W takim ujęciu UX staje się częścią marketingu w wyszukiwarkach.

Ludzie czują się komfortowo gdy:

• Wiedzą (rozumieją) co to za serwis, na który trafili
• Znajdują na nim wartościową treść
• Rozumieją jak działają różne funkcje i nie boją się ich użyć
• Serwis jest prosty, czytelny i łatwo w nim coś znaleźć
• Serwis wygląda profesjonalnie

Linki, budowanie popularności

Szeroko rozumiane zdobywanie linków to de facto zdobywanie internetowej popularności. Linki można podzielić na:

• Linki całkowicie naturalne – pojawiają się na skutek czyjejś autonomicznej decyzji
• Linki zdobywane – budowane w pocie czoła autonomiczną decyzją… „SEOwca”
• Wszelkie twory like-opodobne

W przypadku linków zdobywanych pamiętaj aby urealniać wszelkie „szare” formy ich zdobywania. Najczęstszymi błędami są: powtarzane teksty klikalne (anchor text), brak linków z nazwą/adresem strony, brak linków nofollow etc.

Niektóre tradycyjne metody zdobywania linków:

• Dzielenie się wiedzą (how-tos, tutoriale, best-ofs, agregacja treści)
• Udzielanie się na blogach, forach, portalach
• Publikacja artykułów i notek prasowych
• Katalogowanie

Niektóre inne metody:

• Profile zewnętrzne – wszelkie miejsca, gdzie możemy mieć swój profil z linkiem zwrotnym
• Profile wewnętrzne – jeśli nasz serwis daje możliwość stworzenia wyodrębnionych stron profilowych użytkowników, z dużym prawdopodobieństwem będą one linkowane właśnie przez tych użytkowników
• Dobrze zarządzane bezpośrednie prośby – linki z serwisów linkujących do naszej konkurencji, od kontrahentów, klientów, znajomych; umiejętne wykorzystanie Google Alerts
• Darmowe produkty (usługi) rozdawane do testów – testerzy linkują w recenzjach
• Konkursy
• Pomoc blogerom – najczęściej w publikacji nowej treści

Analiza i wnioskowanie nt. ROI

Dostępne narzędzia analityki internetowej można podzielić na ilościowe
i jakościowe. W dużym uproszczeniu analiza ilościowa (np. dzięki Google Analytics) daje nam ogólne pojęcie nt. ruchu w serwisie, na poszczególnych podstronach, nt. liczby konwersji etc. Jest jednak spojrzeniem z lotu ptaka i często nie pozwala na pełne wnioskowanie.

Analiza jakościowa (testy A/B, testy z użytkownikami) pozwala przyjrzeć się poszczególnym „historiom” użytkowników, poszczególnym sesjom, specyficznym zachowaniom. Analiza jakościowa z reguły pozwala wyciągać wnioski, które przełożone na poprawki w serwisie zwiększają satysfakcję użytkowników.

Oba typy analizy uzupełniają się i są jednakowo istotne.

Wnioskowanie nastawione na maksymalizację ROI można osiągnąć jedynie dobierając odpowiednie wskaźniki skuteczności.

Trzy najważniejsze dane/wskaźniki to:

• Liczba wizyt w rozbiciu na poszczególne źródła ruchu – pozwala ocenić skuteczność działań promujących serwis; docelowo powinniśmy znać koszt 1 wizyty z każdego źródła ruchu
• Liczba wizyt w rozbiciu na (najważniejsze) słowa kluczowe oraz strony docelowe – pozwala ocenić skuteczność sterowania / kształtowania ruchu z wyszukiwarek
• Liczba konwersji – wszystkie działania w sieci zmierzają ostatecznie do maksymalizacji tej liczby

Podpowiedzi Usability

Oprócz oczywistej istotności SEM w zwiększaniu widoczności w sieci, drugim równie ważnym aspektem jest spełnianie podstawowych kryteriów Usability (użyteczności). Druga część wpisu poświęcona jest wybranym aspektom kanonu użyteczności serwisów, które generalnie coś sprzedają.

3 poziomy serwisów

Większość średnich i dużych serwisów internetowych posiada 3 poziomy (typy) stron – stronę główną, stronę kategorii (listingu) i stronę produktu (usługi, artykułu).

Zalecenia dla strony głównej

• Pokaż jasno co oferujesz – pokaż także czego nie oferujesz.
• Bądź ostrożny z grafikami, które mogą być źle zrozumiane i dawać błędne poczucie o czym jest Twój serwis.
• Określ hierarchię – wyeksponuj najważniejsze linki.
• Zaprezentuj linki do głęboko położonych, acz istotnych podstron serwisu.
• Używaj kategorii zrozumiałych dla Twoich użytkowników; unikaj „wizjonerstwa” jak coś może być nazwane.
• Jeśli istnieje wiele kryteriów wyboru tego co najlepsze dla użytkownika – zapewnij więcej ścieżek do najważniejszych stron serwisu.

Strona kategorii (listingu)

• Unikaj zbyt wielu elementów – istotne z punktu widzenia czasu ładowania strony oraz z perspektywy wyszukiwarek.
• Dostosuj linki stronicowania do listowanych produktów (usług, artykułów) – „1, 2, 3,…” to niekoniecznie najlepszy wybór.
• Daj użytkownikom możliwość filtrowania listingu wg istotnych dla nich kryteriów.
• Jeśli listing zawiera obrazki, zadbaj o ich wystarczającą jakość. Ze względu na ograniczony rozmiar pokazuj tylko istotne szczegóły.
• Jeśli to uzasadnione, zapewnij użytkownikom mechanizm porównywania elementów listingu.

Strony trzeciego poziomu

• Opisy produktów (usług, artykuły) powinny zawierać tylko istotne szczegóły. Rozwlekłe teksty i tak nie zostaną przeczytane.
• Jeśli konieczna jest duża ilość treści warto podzielić ją na warstwy (i np. zorganizować w CSS-owe zakładki – szczęśliwy jest i użytkownik i roboty wyszukiwarek).
• Używaj tylko prostego języka. Czytanie w Internecie jest trudne i należy się do tej sytuacji dostosować.
• Unikaj marketingowego bełkotu.
• Więcej nt. efektywnego pisania do Internetu

Wyszukiwarka wewnętrzna

Wyszukiwarka wewnętrzna jest punktem odniesienia dla użytkowników, dla których nawigacja nie jest wystarczająco efektywnym narzędziem nawigowania po serwisie. Zalecenia dla wyszukiwarki wewnętrznej:

• Powinna być widocznym polem tekstowym na każdej podstronie serwisu.
• Dobrze, jeśli istnieje też link do wyszukiwania zaawansowanego.
• Najważniejszym zaleceniem jest konsekwentne analizowanie fraz wpisywanych do wyszukiwarki wewnętrznej i idąca za analizą optymalizacja wyników wyszukiwania.
• Obsługuj synonimy, odmiany, błędy wyszukiwania, literówki, etc.
• Dobrze jeśli wyszukiwarka pokazuje zakres wyszukiwania, tzn. w jakiej części serwisu znajdują się określone wyniki.
• Wyniki wyszukiwania powinny dać się sortować (i filtrować). Zbyt długie strony wyników nie są użyteczne.
• Jeśli wyręczamy użytkownika (dając mu określone wyniki algorytmicznie) – trzeba mu to wyjaśnić…

Akcje wykonywane przez użytkowników

• Nigdy nie komplikuj wezwania do akcji – używaj najczęściej stosowanych określeń, konwencji.
• Przyciski to optymalna i znana forma akcji – muszą być one odpowiednio duże.
• Po kliknięciu i wykonaniu jakiejś akcji użytkownik powinien dostawać jasną informację zwrotną, że coś się zadziało.
• Jeśli zależy Ci na rejestracjach w serwisie – zawsze wyjaśniaj korzyści, ale nie zapominaj o zapewnieniu, że dane użytkownika będą bezpieczne.

Ścieżki konwersji

• Pamiętaj o odpowiednim nazywaniu i oznaczaniu kroków procesu.
• Pamiętaj, że zależy Ci na przejściach „Dalej” – wyeksponuj ten przycisk/strzałkę.
• Tuż przed podaniem danych użytkownik powinien wiedzieć dokładnie na co się decyduje, ile to kosztuje etc. – zostawianie informacji na później nadszarpuje zaufanie.
• Unikaj „wyliczanek” (zakresy cenowe, tabelaryczne koszty uzależnione od wagi etc.) – licz ostateczne koszty za użytkownika.

Formularze

• W formularzach zbieraj tylko istotne dane.
• Pamiętaj też, aby przy danych sensytywnych wyjaśniać użytkownikom po co Ci one.
• Stosuj czytelne podpisy najlepiej nad polami i zbliżone do pola, którego dotyczą.
• Rozmiary pól powinny być adekwatne do rodzaju danych; np. kod pocztowy – krótkie pole, adres e-mail – odpowiednio dłuższe.
• Dane sprawdzaj rozważnie. Porządek w bazie danych jest istotny, ale liczba wypełnień istotnych formularzy też. :-)
• Zwróć szczególna uwagę na prawidłową obsługę błędów.
• Przy bardziej skomplikowanych formularzach wyświetlaj podsumowanie.
• Wyraźnie komunikuj prawidłowe wysłanie formularza.

Sprzedaż i budowa zaufania

• Nigdy nie ukrywaj cen. Pokazuj ceny ostateczne, ewentualnie wyjaśnij składowe ceny.
• Jeśli konieczne są koszty dodatkowe – spraw, aby były one jak najniższe.
• Pokazuj tylko dostępne produkty/usługi. Konkurencja jest tylko kilka kliknięć od Ciebie…
• Stosuj wyróżnione promocje, nowości i wyprzedaże – to działa prawie zawsze i prawie na każdego.
• Wszelkie wyboru muszą być typu opt-in, nigdy opt-out.
• Stosuj narzędzia ułatwiające komunikację – szybki kontakt, live chat etc.
• Prezentuj wiarygodne informacje o firmie – jeśli używasz rekomendacji, spraw aby nie były one anonimowe.
• Prezentuj pełne informacje o produktach/usługach – aktualne opisy, bez błędów.
• Zadbaj o profesjonalny wygląd serwisu – to naprawdę buduje zaufanie.
• Nie pomijaj polityki prywatności, zwrotów, reklamacji itp.
• Jeśli stosujesz zabezpieczenia SSL – podkreślaj to na zabezpieczonych stronach.
• Dodaj alternatywne formy zamówienia oraz dostęp do żywych ludzi z działu obsługi klienta.
• Zapewnij szybką obsługę. Nic tak nie cieszy jak szybka odpowiedź na maila. :-)

Podsumowanie

Najważniejsze aspekty budowania pozycji w sieci to:

• Ewolucja, stopniowe dochodzenie do celu
• Przygotowanie dobrego startu serwisu
• Wartościowa treść, tekst (x3)
• Odpowiednie słowa kluczowe
• Dbanie o dobre UX, Usability
• Linki, popularność, Inbound Marketing
• Analiza, wnioskowanie ROI

PS
Pozdrawiam i zachęcam do komentowania!

Co widzisz na zdjęciu?

Pomyśl o tym, a ja zdradzę Ci 3 konteksty, które w nim są.

• Zagrożenie. A raczej jego brak. Kobieta jest wyraźnie zrelaksowana, nic jej nie grozi.
• Seks. Kontekst nie wymaga dodatkowych słów.
• Jedzenie. Kobieta jest w restauracji, pije wino.

3 konteksty, które sprawiają, że klikamy

To właśnie ww. konteksty sprawiają, że zachowujemy się w określony sposób, a mój wpis inspirowany jest lekturą książki dr Susan Weinschenk, Neuro Web Design. What makes them click?.

Książka znakomita, prosta, a niżej wymienione twierdzenia poparte są w niej wieloma przykładami, przekonującymi eksperymentami.

Opowiem Ci historię:
Jesteś prymitywny, czujesz i (troszkę) myślisz

Dobre strony internetowe przemawiają do Twoich 3 części mózgu – pierwotnej, emocjonalnej i racjonalnej.

• Pierwotna odpowiada za najbardziej podstawowe czynności człowieka.
• Emocjonalna sprawia, że czujesz, płaczesz, uśmiechasz się.
• Racjonalna (ewolucyjnie najnowsza) sprawia, że analizujesz, myślisz, miewasz wątpliwości.

Wszystkie części wpływają na to, jak zachowujesz się w Internecie. Przeważa jednak część pierwotna i emocjonalna.

Twoje nieświadome wybory i racjonalne uzasadnienia

Najczęściej Twoje wybory są nieświadome. Napędzane są skrótami pochodzącymi z pierwotnej części mózgu. Dodatkowo tworzysz racjonalne uzasadnienia swoich decyzji.

Przecież wiesz, że zdjęcie u góry wpisu to prowokacja, prawda? Wszedłeś tu na pewno dlatego, że uwielbiasz czytać moje wpisy.

Musisz przynależeć i żyć z ludźmi dobrze

Jesteś stadny. To ważne. I bardzo wiele z tego wynika.

Twoje decyzje w większości przypadków napędzane są obserwowaniem innych.

Ponadto nie lubisz być dłużny. Każdy, nawet drobny, prezent chciałbyś zwrócić, najczęściej z nawiązką. Jest to prawdą szczególnie, gdy zobowiązanie dotyczy Twoich bliskich, znajomych.

Opinie na stronach www są super. Lubię strony, które dają mi coś fajnego. Odwiedzam je częściej.

Naprawdę tego chcę… teraz

Rzeczy mniej dostępne są przez Ciebie bardziej pożądane. Dotyczy to także informacji.

Ty naprawdę chcesz mieć dostęp do limitowanego specjalistycznego raportu za 300 dolarów. I chcesz go bardziej, niż masowego czasopisma branżowego za 25 złotych.

Oferta na raport kończy się za 5 dni. Na stronie z raportem jest licznik, a minuty, uciekają. Chcesz go jeszcze bardziej.

Mówisz, że chcesz mieć wybór, ale on Cię paraliżuje

Klikając reklamę na Facebooku (na którym lubisz być, bo masz tam znajomych) trafiłeś na stronę z listą 18 raportów. Dziedzina, którą się zajmujesz, jest przecież skomplikowana.

Twój rozum podpowiada Ci, że chciałbyś wybrać samodzielnie. Przecież lubisz mieć wybór, wiesz co robisz i robisz to świadomie.

Problem w tym, że z reguły nie jesteś w stanie ogarnąć jednocześnie wielu informacji. Dozujesz je sobie, przyswajasz drobne „mikro informacje”.

Twój mózg jest w stanie zestawiać ze sobą jednocześnie 2-3 parametry na raz.

Wytną to dla mnie albo ja zrobię to za nich

Właściciel strony z (przykładowymi) raportami może ułatwić Ci wybór (i sprzedać Ci raport) ograniczając możliwości.

Co powiesz na 5 raportów, z czego pierwszy to ten „naprawdę fachowy” (uwaga: cytat z Twojej najstarszej części mózgu)? A może 10 raportów i prosty, dobrze widoczny, mechanizm ograniczający listę?

Najprawdopodobniej wybierzesz z 2-3 propozycji, przy czym pierwszą wybierzesz statystycznie najczęściej.

Ty, ty, ty – bezpieczny, syty, przedłużający gatunek

Prawie już wybrałeś. Jesteś na stronie tego raportu.

Właściciel strony zwraca się do Ciebie bezpośrednio. Mówi teraz tylko do Ciebie. Stara się o Twoje emocjonalne zaangażowanie. Opowiada Ci historię.

Mówi, że raport – oprócz wielu mądrych wykresów – zawiera receptę na bezpieczeństwo Twojej firmy. Przetrwasz. Ty i Twoi bliscy nie umrą z głodu.

Właściciel ma też atrakcyjną znajomą (dla Pań: atrakcyjnego znajomego), mniej, więcej, w Twoim wieku. Patrzy na Ciebie właśnie ze strony, a Ty, nieświadomie, przez krótką chwilę, myślisz o przedłużaniu gatunku.

(Ach, zapomniałbym. Zauważyłeś jeszcze inne zdjęcia podobnych do Ciebie atrakcyjnych ludzi, którzy wypowiadali się pozytywnie o raporcie, który być może też kupisz.)

Klikasz i idziesz dalej.

Albo nie klikasz. Ale, ze względu na emocje, które wzbudził u Ciebie właściciel strony – wrócisz tu jeszcze za parę chwil. Zapamiętałeś tę stronę.

Nie lubisz się nudzić, nie lubisz tracić, angażujesz się

Wracasz na stronę. Widzisz, że zmieniły się drobne szczegóły. Coś się rusza, coś zmieniło postać. Nie nudzisz się.

Docierasz też do informacji, że istnieje skrócona wersja raportu za 200 dol. Ale przecież raport za 300 dol. jest pełny. Prawie go mam. To tak, jakbym go miał. Nie chcę tracić żadnej jego części. Nawet jeśli krótszy raport jest tańszy.

W międzyczasie dokonałeś decyzji i kupujesz pełny raport.

Mija miesiąc, dostajesz maila, w którym pada proste pytanie – czy raport spełnił oczekiwania. „Jeśli tak – kliknij tutaj”.

Klikasz, bo klik to nic wielkiego. Informacja trafia do bazy właściciela. On wróci, bo okazałeś minimalne zaangażowanie.

Jak wróci, poprosi Cię o coś więcej, bo raz już się zaangażowałeś. Może będzie to prośba o wypełnienie formularza-ankiety, która (jeśli wyrazisz na to zgodę, a wyrazisz) pojawi się na stronie promującej raporty.

Podsumowanie

Przemyśl to. :-)

Ach, i jeśli możesz – daj cynk o tym wpisie Twoim znajomym na FB, ok? Dzięki.

Aktualnie zdecydowana większość witryn zarządzana jest poprzez CMS – system zarządzania treścią umożliwiający aktualizację treści bez znajomości technologii charakterystycznych dla Internetu.

Idealny CMS powinien dawać właścicielowi wiele możliwości, w tym pełnej optymalizacji pod kątem wyszukiwarek. Oczywiście najważniejsza jest wiedza osób odpowiedzialnych za witrynę, ale CMS – co pokażę we wpisie – ma równie duże znaczenie.

Ile razy okazuje się, że chcielibyśmy coś poprawić (zoptymalizować), ale jest to niemożliwe (bez prac programisty / webdevelopera)? Czy podczas wyboru (kupna) CMSa zastanawialiście się jakie są jego możliwości pod kątem SEO (optymalizacji i pozycjonowania)?

Co idealny CMS mieć powinien, aby witryna na nim oparta ładnie się pozycjonowała?

Możliwość edycji meta danych

Bez względu na znaczenie meta informacji (title, meta description, meta keywords) dla pozycji osiąganych w wyszukiwarkach – CMS, o którym mowa, musi dawać właścicielowi możliwość pełnej ich edycji.

Poza możliwością nadpisania informacji „z palca” – wskazane jest, aby CMS umożliwiał automatyzację wg określonych szablonów. W przypadku, gdy witryna (serwis) mają dużą liczbę podstron – taka funkcjonalność ułatwia życie.

Adresy URL przyjazne wyszukiwarkom

Bez względu jak skomplikowana jest witryna i jak wiele treści zawiera – adresy poszczególnych podstron powinny być tak proste, jak to tylko możliwe.

Co do szczegółowej struktury adresów istnieją spory*, ale jedno jest pewne – im więcej możliwości zmian, tym lepiej.

Adresy URL powinny być statyczne (w miarę możliwości bez parametrów), krótkie, ale bogate w słowa kluczowe; oddzielane-w-ten-sposob-i-bez-polskich-znakow.

*Z jednej strony im krótszy adres, tym lepiej. Z drugiej – struktura w adresie URL (…/kategoria/produkt) pomaga w jego zrozumieniu człowiekowi i komputerowi.

Wielopoziomowy dostęp do kodu źródłowego

W dobie systemów zarządzania treścią wszędobylskie stały się moduły WYSIWYG – proste okna edycyjne, z ikonkami jak w edytorze tekstów, w których edycja treści jest bardzo prosta.

Problemem tego typu modułów jest ich „nadmierna przyjazność”. Moduł wyręcza nas w edycji kodu, ale czasem zachowuje się niezgodnie z intencją użytkownika, a w kodzie strony zostaje bałagan.

Przykładowo, nagminne jest wklejanie do okienka przez użytkowników tekstu sformatowanego w innym programie, co nie sprzyja „czystości” ostatecznego kodu strony. Pewności, że wszystko poszło tak, jak trzeba, można nabrać jedynie po zaglądnięciu w kod.

Kontrola atrybutu alt w obrazkach

Kolejnym udogodnieniem jest kontrola nad tekstami alternatywnymi obrazków (atrybut alt znacznika img). Zagadnienie powiązane z poprzednim punktem – dostępem do kodu źródłowego.

W idealnej sytuacji każdy obrazek w serwisie opatrzony powinien być tekstem alternatywnym. Jednak w rzeczywistości bardzo często tak nie jest. Dobry CMS powinien zatem dawać możliwość (częściowej) automatyzacji opisów alt.

Własne modyfikacje stylów CSS

Kaskadowe arkusze stylów, CSS, to wygodna technologia pozwalająca w prosty sposób zarządzać wyglądem witryn internetowych. Technologia CSS ma też wielowątkowe znaczenie dla SEO.

Bez wchodzenia w szczegóły (i znów jako „podpunkt” dostępu do kodu źródłowego) – możliwość nadpisywania niektórych zapisów plików CSS jest, w kontekście SEO, kolejną cechą dobrego CMSa.

Szeroko pojęte linkowanie wewnętrzne

Edycja tekstów klikalnych (anchor text)

Niezależnie gdzie (w obrębie danej witryny) prowadzi link, jego tekst klikalny ma wpływ na ważność podstron, a więc na ich pozycje w wyszukiwarkach. Możliwość modyfikacji tekstów klikalnych (anchorów) jest zatem bardzo ważna.

Chodzi np. o: linki w nawigacji, w stopce, linki odpowiedzialne za paginację, linki typu „Szczegóły” etc. Naprawdę, nawet drobne modyfikacje w tekstach klikalnych mogą przynieść spore korzyści.

Kategorie / tagi

W większości wypadków treść serwisu daje się podzielić na określone kategorie (tagi). Do decyzji właściciela CMSa należeć powinno, czy kategorie (tagi) będą wyświetlane, czy nie. Jeśli tak – teksty klikalne powinny być zoptymalizowane. Jeśli nie – kategorie (tagi) ułatwiają życie osobom obsługującym serwis.

Dla uniknięcia zduplikowanej treści (duplicate content) dobrze, jeśli listy artykułów / wpisów z danej kategorii (tagu) mogą być opatrzone unikalnymi opisami.

Podział na kategorie (tagi) ma też często wpływ na postać adresów URL. Idealny CMS powinien dawać tu pełną elastyczność w edycji.

Dodatkowo, w przypadku tagów, przydatną funkcjonalnością jest tzw. chmura tagów (tag cloud), którą można umieścić na dowolnej podstronie serwisu.

Ścieżka nawigacji (breadcrumbs)

Ścieżka nawigacji (breadcrumbs) pomaga zarówno użytkownikom (ułatwiając nawigowanie), jak i w linkowaniu wewnętrznym. Idealny CMS nie tylko zawiera taką funkcjonalność, ale też pozwala na modyfikację detali rozwiązania.

Inne możliwości technologiczne

Zarządzanie przekierowaniami, w tym 301

Serwis internetowy, który „żyje”, charakteryzuje się dynamiką w adresacji podstron. W szczególności zdarza się, że stronę trzeba przekierować na inny adres.

System CMS, który daje pełną możliwość zarządzania przekierowaniami (w tym przekierowaniami 301), to dobry CMS.

Kanały RSS

W rzeczywistości natłoku informacji serwisy internetowe rywalizują o cenny czas użytkowników. Niektórzy użytkownicy, aby oszczędzić ten czas, chętnie korzystają z udogodnienia jakim są kanały RSS.

Dobry CMS powinien dawać możliwość definiowania kanałów RSS, przy czym nie musi to być 1 kanał „wystawiający” wszelkie nowości serwisu. Kanały powinno dać się tworzyć w zależności od potrzeb – w różnych częściach serwisu, na określone kategorie etc.

Pingowanie

Pingowanie to, znacznie upraszczając, automatyczne informowanie maszyn (komputerów) o zmianach w serwisie. Pingowanie nie tylko przyspiesza indeksację, ale także chroni treści przed kradzieżą (maszyny-odbiorcy nie mają problemów
z ustaleniem oryginału treści).

Generowanie mapy XML

Kolejną przyjazną wyszukiwarkom funkcjonalnością jest generator XML-owej mapy witryny (sitemap.xml).

Mapa tego rodzaju, umiejętnie konstruowana, parametryzowana i „podawana” wyszukiwarkom z odpowiednią częstotliwością – przyczynia się znacznie do prawidłowej indeksacji treści.

Mechanizmy cache-owania

Szybkość działania serwisu jest czynnikiem ważnym nie tylko dla użytkowników, ale także dla wyszukiwarek. W związku z tym, dobrze jeśli rozbudowane serwisy mają dobrze działające mechanizmy cache-owania.

Cache dobrego CMSa generowany musi być w sprytny sposób tak, aby z jednej strony treści (np. ceny produktów) były wystarczająco „świeże”, a z drugiej strony – aby cache-owanie nie zużywało zbyt wiele zasobów (pamięci, procesora) i nie rywalizowało z normalną pracą serwera.

Podsumowanie

CMS to popularny „produkt programistyczny”, który uwzględnia wyżej wymienione elementy w lepszy lub gorszy sposób. Z moich bacznych obserwacji wynika jednak, że jakość dostępnych na rynku CMSów nie jest najwyższa.

Ogólnie rzecz ujmując CMSy, za które trzeba zapłacić, są bardziej przyjazne SEO. Ale znam też takie, które nie są tanie, a jednocześnie ich twórcy o SEO kiedyś słyszeli, ale uznali, że to „bla-wymysł bla-marketingowców”…

A jakie są wasze odczucia… i CMSy…?

W moich poprzednich wpisach nt. WordPressa pisałem o: zaletach tego popularnego CMSa oraz o jego instalacji.

Dzisiejszy wpis dotyczy zarządzania wyglądem WordPressa. Opowiem o konstrukcji WordPressa oraz
o szablonach (inaczej: skórkach, templatkach).

Podstawowe pytanie

Każdy, kto chce udoskonalić wygląd swojej witryny na WordPressie, musi odpowiedzieć na podstawowe pytanie: czy ma wystarczająco dużo czasu na zajęcie się sprawą samodzielnie, czy może lepszy wygląd witryny trzeba będzie „kupić”.

Szablony WordPressa do kupienia

Zważając na ogromną popularność WordPressa, szablonów (skórek, templatek) jest cała masa. Zatem jeśli nie znasz się na podstawach tworzenia stron internetowych, nie wiesz co to HTML, CSS, czy PHP – droga kupna szablonu będzie dla Ciebie lepszym wyjściem.

W sieci istnieje sporo serwisów sprzedających naprawdę dobrej jakości skórki WordPressa. Osobiście najczęściej korzystam z szablonów WooThemes, jako że są bardzo dobrej jakości, zarówno jeśli chodzi o estetykę, ale i o czystą porządną konstrukcję w kodzie.

Najtańsza subskrybcja kosztuje 70 dolarów (stan na listopad 2010 r.), za które otrzymamy 2 szablony.

Darmowe szablony WordPressa

Poza możliwością kupienia szablonu, w sieci istnieje równie dużo skórek darmowych.

Na marginesie: Darmowe szablony WordPressa to częsta metoda zdobywania linków (ang. link building / link baiting) przez twórców owych szablonów. Linki do ich stron znajdują się najczęściej w stopce szablonu.

Tutaj nie polecę żadnych konkretnych źródeł, gdyż źródło dobrej darmowej skórki zależy od rodzaju budowanego serwisu. Zaznaczyć trzeba jednak, że ogólna jakość szablonów darmowych odbiega nieco od szablonów, za które trzeba zapłacić.

Samodzielna budowa (modyfikacja) szablonu WordPressa

Dla ludzi, którzy znają podstawy tworzenia stron www, istnieje inna ścieżka – samodzielnej budowy (czy dostosowania) szablonu WordPressa. Ścieżka jest, rzecz jasna, trudniejsza i bardziej czasochłonna, ale wiedza wyniesiona z nauki konstrukcji szablonów WP może okazać się bardzo przydatna.

Drobne modyfikacje nie są trudne

Na początek rada dla tych, którzy nie wiedzą, czy podołają – nie ma się czego bać! Aby dokonać drobnych modyfikacji wyglądu witryny (np. zmiana kolorów niektórych elementów):

• Na serwerze FTP znajdź pliki odpowiadające za wygląd (pliki aktualnie zainstalowanej skórki).
• Dokonaj kopii zapasowej plików, które zamierzasz modyfikować. Z doświadczenia wiem, że tego kroku nie warto pomijać ;-) Dodatkowo polecam upewnić się, że Twój dostawca hostingu robi regularne kopie bezpieczeństwa.
• Znajdź podstawowy plik stylów CSS zainstalowanej skórki (często style.css).
• Jeśli nie masz czasu na studiowanie pliku, do ustalenia elementu, który chcesz zmienić – polecam użycie (na żywej stronie) jakiegokolwiek narzędzia do określania heksadecymalnego kodu kolorystycznego.
• Mając wartość kodu kolorystycznego (np. tło w kolorze #f5f5f5), poszukaj odpowiedniego elementu w pliku CSS.
• Zmień wartość w odpowiednim miejscu na nową pożądaną wartość.
• Zapisz zmiany, odśwież stronę – element (np. tło) zmienił kolor! :-)

Struktura szablonu WordPressa

Szablon strony opartej na WordPressie zawiera kilka niezmiennych elementów. Są to:

• Header – nagłówek strony często zajmujący całą szerokość szablonu,
• Content (lub Main Content) – miejsce głównej treści strony (lewa środkowa część),
• Sidebar – pasek boczny (prawa środkowa część), na którym umieszczane są treści dodatkowe;
• Footer – stopka na drugorzędną treść (cała szerokość).

Każdy z 4 ww. elementów ma swoje odzwierciedlenie w kodzie HTML. Są to tzw. kontenery – znacznik <div>. Cztery kontenery umieszcza się wewnątrz elementu container tak, aby móc zarządzać zbiorem 4 elementów na raz.

Widoczna treść strony (zawartość znacznika <body>) będzie zatem wyglądała ogólnie w następujący sposób:

<body>
<div id=”container”>
<div id=”header”>…</div>
<div od=”content”>…</div>
<div id=”sidebar”>…</div>
<div id=”footer”>…</div>
</div>
</body>

Wnętrze każdego z kontenerów wypełniane jest odpowiednim kodem, który umieszczony jest bezpośrednio w kontenerze lub pobierany jest z zewnętrznego pliku PHP.

Przykładowo, na stronę index.php składać się będą pliki: header.php, sidebar.php oraz footer.php, a treść główna tworzona będzie przez odpowiednie funkcje WordPressa (np. wyświetlanie listy wpisów). Znając zasadę możesz stworzyć dowolny inny układ elementów.

Prace projektowe, cięcie

Mając na uwadze ww. strukturę witryny na WordPressie – możemy brać się do części najprzyjemniejszej, tj. projektowania i wdrażania projektu. Popularnym narzędziem wykorzystywanym do projektowania jest Photoshop, a wdrożenie (tzw. cięcie) to niezmiennie para technologii HTML i CSS.

Szczegółowych rad na temat projektowania grafiki i jej wdrożenia nie da się udzielić w pojedynczym wpisie na blogu. Szukających pomocy zachęcam do kontaktu.

A wszystkich czytających serdecznie pozdrawiam!

PS
Głodnym wiedzy nt. WordPressa, w tym nt. zarządzania jego wyglądem, polecam książkę Smashing WordPress. Beyond the Blog.

PSPS
W następnym wpisie nt. WordPressa – będzie o wtyczkach (pluginach).

Swoje portfolio zbudował projektując dla firm takich, jak: Grupa TVN, PTK Centertel, Polkomtel SA, PTC Sp. z o.o., Grupa Onet.pl.

Jak wygląda u Ciebie proces graficznego projektowania strony internetowej?

Projektowanie zaczynam od zapoznania się z dobrze napisanym, szczegółowym briefem. A przynajmniej chciałbym, żeby zawsze tak było.

Zdarza się jednak, że klienci nie potrafią skonkretyzować swoich potrzeb, nie mają pomysłu na własną stronę – wtedy staramy się wspólnie wypracować jakąś wizję, którą będę mógł przelać na wirtualny papier.

Kolejny etap to poszukiwanie i dobieranie odpowiednich zdjęć, tekstur, fontów, form i kolorów, w oparciu o które będę budował stronę. Jednocześnie staram się rozrysować różne koncepcje rozkładu elementów, by odnaleźć ten optymalny.

Nie jestem zwolennikiem projektowania kilku różnych wersji tej samej strony – moim zdaniem jest to strata czasu designera i pieniędzy klienta.

Następny krok to konsultacje z klientem i nanoszenie ewentualnych poprawek. Ta część pracy nierzadko jest najdłuższa i najbardziej stresogenna.

Potem – w oparciu o zaakceptowany projekt strony głównej – projektuję kolejne podstrony, by na końcu przekazać wszystko w ręce kodera wdrażającego projekt graficzny w działającą witrynę internetową.

Na każdym etapie pracy nieodzowne okazuje się też oglądanie projektu z wszelkich możliwych odległości i różnych perspektyw (z tego co wiem, jest to bardzo popularny „tik” u designerów stron www) oraz – co jest już działaniem w pełni uzasadnionym – wyświetlenie strony na różnych monitorach, najlepiej różnej klasy.

Pozwala to dobrać odpowiednią temperaturę barw oraz kontrast, który pozwoli zachować wysoką czytelność strony także na słabszym lub nieskalibrowanym sprzęcie.

Jakbyś zdefiniował dobry projekt? Po czym poznać projekt udany od średniego?

Dobry projekt to taki, który chętnie umieszczę w portfolio. Z przemyślaną, intuicyjną  nawigacją, czytelny, spełniający wszelkie wymagania postawione w briefie, a przy tym atrakcyjny wizualnie. Projekt udany zatrzymuje internautę na dłużej, średni nie pozostawia śladu w pamięci.

Czy i jak (jakie) wykorzystujesz siatki?

Solidnie przygotowany grid to podstawa dobrego projektu. Dzięki niemu nawet najbardziej zagmatwane wizualnie strony pozostają czytelne i łatwe w odbiorze.

Przyznam, że jestem w tym względnie niemiłosiernie pedantyczny. Bywa, że klientów to irytuje – najczęściej w sytuacji, kiedy nie chcę powiększyć ich logo, tłumacząc się właśnie zaburzeniem siatki.

Stosuję bardzo różne siatki , wszystko zależy od konkretnego projektu, zawartości i przeznaczenia strony . Najczęściej jednak jest to standardowe, szeroko znane i lubiane 960 px (ze względu na swoją podzielność) oraz 970 px – zwłaszcza w przypadku sklepów internetowych.

Na czym polega wg Ciebie równowaga projektu graficznego?

Projekt graficzny jest idealnie zrównoważony, kiedy strona przyciąga wzrok internauty, jest charakterystyczna i zapamiętywalna,  a jednocześnie pozwala mu skupić się na prezentowanej treści.

W procesie projektowym nie wolno zapomnieć, że to właśnie treść (rozumiana jako tekst, informacja, prezentacja usługi, produktu) jest najważniejsza, a cała oprawa graficzna to „tylko” tło.

Na czym polega jedność? spójność?

Spójność projektu można rozpatrywać na dwóch płaszczyznach. Z jednej strony jest to zachowanie jednolitego stylu graficznego, co przejawia się w wykorzystywaniu tylko ustalonej palety barw, typografii, form geometrycznych, podobnych stylistycznie zdjęć, czy ikon.

Druga kwestia to zgodność oprawy wizualnej z zawartością strony – treść musi znaleźć swoje odzwierciedlenie w grafice. Inaczej będzie wyglądać strona korporacyjna koncernu paliwowego, a inaczej blog nastoletniej fanki Tokio Hotel.

Na czym polega wyróżnienie?

Wyróżnienie polega na wizualnym wyeksponowaniu elementów, na które chcemy zwrócić szczególną uwagę widza. Osiąga się je na wiele sposobów – najczęściej na zasadzie kontrastu, akcentu.

Przykładem może być różnica w wielkości, zastosowanie innego fontu, kolor spoza gamy barw użytej na stronie czy odmienna tekstura tła.

Ważne, aby nie przesadzać z ilością jednocześnie eksponowanych elementów. Po pierwsze może to zdezorientować internautę („Hej, kliknij tutaj!”, „Nie, lepiej tutaj!”, „Nie, czekaj! Tutaj jest najlepsza promocja!”).

Po drugie mnogość wyróżnionych w podobnym stylu informacji sprawia, że takie wyróżnienie traci swoją moc i w efekcie staje się po prostu kolejnym (jednym z wielu na stronie) sposobem na prezentację treści.

W takim przypadku pojawia się  niebezpieczeństwo, że internauta pominie informację, którą staraliśmy się mu za wszelką cenę przekazać.

Jakie są najpopularniejsze układy stron? Jak je oceniasz?

Dawno temu niepodzielnie królował układ trójkolumnowy z główną, szeroką kolumną środkową i wąskimi bocznymi – lewą i prawą. Do tego oczywiście nagłówek i stopka. Nie można mu odmówić funkcjonalności, ale chyba wszystkim się nieco przejadł ;-)

Dzisiaj strony mają często dużo ciekawszą i bardziej zawiłą konstrukcję. Niektórzy projektanci w oparciu o te skomplikowane formy wypracowali nawet swój charakterystyczny, łatwo rozpoznawalny styl.

Ja zawsze staram się być elastyczny, w związku z czym stosuję bardzo wiele różnych układów – zależnie od typu strony: od prostych, jednokolumnowych galerii, po skomplikowane wielokolumnowe „konstrukcje” na potrzeby wortali i branży
e-commerce.

Od pewnego czasu w projektowaniu stron modne stało się także wykorzystanie złotego podziału, z czego zresztą bardzo się cieszę – efektem są bardziej harmonijne projekty.

Co Cię inspiruje?

Prawdopodobnie w dobrym tonie byłoby powiedzieć, że inspiruje mnie piękno otaczającego nas świata, ekologia oraz muzyka klasyczna, jednak – choć wstyd się przyznać – dla mnie inspiracją często są magazyny dla kobiet (te z nieco wyższej półki) :-)

Po prostu jest w nich pełno świetnie zrobionych reklam, same w sobie też są bardzo dobrze zaprojektowane, a że ich męskich odpowiedników nie kupuję, to korzystam
z zasobów żony.

Poza tym codziennie przeglądam Internet, a to zdecydowanie najlepsze i najczęściej aktualizowane źródło inspiracji.

Jak rozpoznajesz potrzeby klienta?

Wczytuję się w brief.  Niestety czasami  to nie wystarcza i rzeczywiste potrzeby klienta wyczytuję dopiero z korespondencji zawierającej litanię poprawek.

Jakie są ograniczenia w projektowaniu stron www? Rozdzielczość, waga grafiki, czy jeszcze coś innego?

Kwestie techniczne mogą oczywiście nieco „podcinać skrzydła” designerowi, ale generalnie od momentu, kiedy Internet Explorer zaczął sobie radzić z przezroczystością w plikach .png, można projektować dość swobodnie.

Nie obawiam się już dzisiaj klątw ciskanych w moim kierunku przez rozeźlonych koderów. Jakiś czas temu nieraz miało to miejsce, gdy trzeba było wdrożyć mniej standardowy projekt, a klient akurat zażyczył sobie bezwzględną kompatybilność
z IE6.

Problem zbyt dużej wagi plików graficznych pojawia się dzisiaj głównie przy projektowaniu stron, które docelowo mają odnotowywać bardzo duży ruch.

Przy setkach tysięcy odwiedzin dziennie każdy zbędny kilobajt jest mocno niepożądany, trzeba więc nadal stosować sztuczki typu powtarzalne tło, czy mocną kompresję grafiki.

W przypadku pozostałych stron, dzięki coraz szerzej dostępnym i tańszym szybkim łączom internetowym, mało kto wzdryga się już na wieść o potrzebie załadowania np. rozbudowanego pliku tła o „masie” kilkuset KB, można więc graficznie poszaleć.

Tak naprawdę największym ograniczeniem nadal pozostaje wyobraźnia projektanta i w tej materii raczej nieprędko coś się zmieni.

PS
Kolejna część wywiadu już wkrótce.